فارسی  |   English  |   العربی  |   اردو  |   Turkish  |   Pakistan  |   India  |   العراق  |   لبنان  |   Bahrain  |   البحرین  |   ورزشی  |   زندگی  |   رسانه  |   نظرسنجی  |   شیعه گراف

04 حوت 1395

شفقنا افغانستان

شنبه ، 2 جدی 1391 ، 11:48

گفت و گوی شفقنا با نواده حضرت آیت الله العظمی خویی:فقیه استوار/ قدر ایشان ناشناخته ماند و این مظلومیت همچنان ادامه دارد

روحانیت و در راس آن مرجعیت نقشی بنیادی در هدایت و صیانت از مذهب تشیع و اسلام ناب ایفا نموده و  همواره در بزنگاه های تاریخی، قدرت و پایگاه اجتماعی مرجعیت پناهگاهی ارزشمند برای شیعیان و مدافعان اهل بیت (علهم اسلام) بوده است.  در بسیاری از وقایع تاریخی و فراز های یکصد سال گذشته، حضور و نقش پر رنگ مراجع  غیر قابل انکار است. شفقنا (پایگاه بین المللی همکار یهای خبری شیعه) در آستانه سالروز درگذشت حضرت آیت الله العظمی خویی یکی از بزرگترین مراجع شیعیان تلاش دارد تا در گفت وگوهایی، جایگاه مرجعیت در تاریخ تشیع و همچنین نقش آیت الله العظمی خویی در عمق بخشیدن به جایگاه فقاهت و مرجعیت و حفظ منزلت حوزه علمیه نجف اشرف را به بحث بگذارد.

در همین زمینه خبرنگار شفقنا با حجت الاسلام و المسلمین سید محمد فقیه ایمانی، نواده حضرت آیت الله العظمی خویی به گفت وگو پرداخته است.

حفظ اساس و استقلال حوزه نجف اشرف از اهداف حضرت آیت الله خویی بود

سید محمد فقیه ایمانی درگفت وگو با خبرنگار شفقنا  در تحلیل جایگاه مرجعیت و نقش آیت الله خویی اظهار داشت: مرجعیت اعلی جنانکه از نام آن مستفاد می شود مرجعیتی است که از بیشترین پیروان در نزد شیعیان برخوردار است و لذا مسوولیت بزرگتری بر عهده ایشان است و مواضع ایشان باید به گونه ای باشد که این جایگاه  مهم را از چالش ها آفات مصون داشته و پیشبرد آن را تضمین کند.

او با اشاره به مختصات زمانی دوران حضرت آیت الله خویی در نجف اشرف که مصادف با اوج حاکمیت حزب بعث و دیکتاتوری صدام حسین در عراق است، گفت: حزب بعث خصومت بنیادی با مذهب داشت و یکی از اهداف آن، ریشه کن ساختن پایگاه حوزه در نجف اشرف بود.

فقیه ایمانی همزمان با یادآوری قدمت هزار ساله حوزه علمیه نجف اشرف و ضرورت حفظ موقعیت و پایگاه حوزه در نجف اظهار کرد: پس از حضرت آیت الله حکیم، زعامت حفظ حوزه علمیه نجف به عهده آیت الله خویی بود. ایشان مشکلات اواخر عمر حضرت آیت الله حکیم را دیده و خشونت و شدت عمل دولتمردان عراق را از نزدیک مشاهده کرده بودند و بر همین اساس با انگیزه حفظ هویت مستقل حوزه، همت خود را بر این قرار دادند که حوزه علمیه را از گزند آسیب های حکومتی حفظ کنند.

بسیاری از نزدیکانشان دستگیر و اعدام شدند اما ایشان استوار ایستادند

نواده آیت الله خویی یادآور شد که این مرجع تقلید تلاش مضاعفی داشتند تا بهانه ای به دست معاندان برای دخالت، تصاحب و از میان بردن حوزه داده نشود و در مسیر این هدف والا، بسیاری از شاگردان ایشان به بهانه های مختلف از عراق اخراج و یا دستگیر و اعدام شدند. همچنانکه، نزدیکان آیت الله خویی تحت فشار مستقیم رژیم بعث بودند.  اما ایشان به گونه ای رفتار کردند که اصل و اساس حوزه هزار ساله نجف اشرف محفوظ بماند و با وجود فراهم بودن زمینه خروج ایشان از نجف و اقامت در دیگر کشورهای اسلامی، مقاومت بسیار کردند و استوار ایستادند و ترجیح دادند با تحمل دشواری ها و مضایق در حوزه نجف بمانند و تا آخرین لحظه حیات پربارشان بر این عهد باقی ماندند.

ایشان به هیج یک از خوسته های حزب بعث پاسخ ندادند

فقیه ایمانی درباره فشارهایی که در زمان جنگ ایران و عراق به حوزه نجف و آیت الله خویی وارد می شد و نحوه مواجهه ایشان افزود: در آن زمان ایشان پیوسته تحت فشار بودند و تلاش حکومت عراق بر این بود که دست خطی از ایشان علیه حکومت ایران بگیرد. آنها از آیت الله خویی می خواستند که دخالتی در برنامه جنگ داشته باشند اما ایشان به هیچ وجه در این امور دخالت نمی کردند و بر رویه خود که حفظ جایگاه و منزلت علمی بود، پابرجا ماندند. با وجود آنکه تعداد طلاب در حوزه نجف کم شده بود، اما ایشان و در کنارشان حضرت آیت الله سیستانی و آیت الله فیاض و معدود فضلایی دیگر باقی ماندند و در نتیجه امروز مشاهده می کنیم که بعد از سقوط صدام، حوزه علمیه نجف دوباره  اوج گرفته و  منزلت خود را باز یافته است.

تربیت شاگرد، تالیف کتب و تاسیس موسسات وجه همت ایشان بود

او درباره ویژگی های علمی و سلوک شخصی حضرت آیت الله خویی اظهار کرد: ایشان اهداف دینی و علمی خود را از دو طریق تسری می دادند؛ یکی از طریق تربیت شاگردان، چاپ کتاب ها و مقالات و دوم تاسیس بنیادها، مدارس و مراکز فرهنگی مزتبط در جامعه که نیاز مسلمانان به ویژه شیعیان بود.

با مردم مانوس و متواضع بودند

نواده آیت الله خویی، مردمی بودن این مرجع تقلید را یکی دیگر از ویژگی های برجسته ایشان معرفی کرد و گفت: ایشان با طبقات مختلف جامعه بسیار سریع انس می گرفتند. با وجود آنکه ممکن است برخی شخصیت ها در جایگاه های بزرگ انتظار داشته باشند مردم به سوی آنها بروند و برقراری ارتباط از سوی مردم باشد اما خصوصیت اخلاقی حضرت آیت الله خویی این بود که با طبقات مختلف، بستگان و نزدیکان و خدمه رابطه ای بسیار گرم و صمیمی برقرار می کردند و با موضوعات مورد پسند طرف مقابل هم سخن می شدند و جلسه را مانوس می کردند. این طور نبود که خودشان را در موقعیت ممتازی فرض کنند بلکه بسیار متواضع بودند.

او در ادامه با ذکر خاطره ای از حضرت آیت الله خویی توضیح داد: سکونت ایشان معمولا در کوفه بود اما درس و نماز در نجف اشرف برگزار می شد. ایشان روزی به راننده خطاب می کنند که مسیر را از سمتی دیگر برود تا بتوانند با خرید سبزی برای خدمتکارشان که مریض بوده، سوپی مهیا کنند.  این موضوع و امثال آن نشان از اهمیت و منزلت انسان ها در دیدگاه ایشان و میزان خضوع و تواضع ایشان دارد.

نواده آیت الله خویی درباره ویژگی های خلقی جد بزرگوارش گفت: آیت الله خویی در رفتار خود بسیار معروف به «حاضر جوابی» بودند و با این حال در بحث های علمی و غیر علمی ایشان اگر می خواستند جواب کسی را در مورد مساله ای بدهند، ماجرا و داستانی را بیان می کردند که طرف بحث، پاسخ خود را از این طریق می گرفت و ایشان صریحا رد نمی کردند و به اصطلاح در ذوق پرسش کننده نمی زدند و سعی می کردند غیرمستقیم پاسخ دهند.

تا آخرین لحظات هم می خواستند از فرصت هایشان بهره ببرند

فقیه ایمانی با ذکر خاطره ای دیگر از حضرت آیت الله خویی اظهار کرد: ایشان در اواخر عمر خود تصمیم گرفته بودند قرآن را حفط کنند، در حالی که بیش از 80 سال سن داشتند اما بسیار علاقه مند به این کار بودند، ایشان در زمان هایی که در مسیر نجف به کوفه یا عکس آن در رفت و آمد بودند، تلاش به حفظ قرآن داشتند که 4 جزء را هم به همین صورت حفظ نمودند. این امور نهایت تلاش و پشتکار ایشان را یادآور می شد که تا آخرین لحظات هم می خواستند از فرصت هایشان بهره ببرند.

به منزلت علمی و سلوک روحانیت حساس بودند

او در ادامه درباره دغدغه های حضرت آیت الله خویی بیان کرد: ایشان تا اواخر عمر خود نسبت به جایگاه حوزه و روحانیت بسیار حساس بودند که آسیبی متوجه این جایگاه نشود و نسبت به اینکه این جایگاه از نظر معنوی، رفتاری و موقعیت اجتماعی آسیب ببیند، حساسیت داشتند. به دنبال این بودند تا روحانیت از نظر علمی مقام بالایی کسب کند و از نظر سلوک و رفتار به آنچه که متناسب با لباس روحانیت باشد، متمسک باشد.

شیعه بالندگیش را در طول زمان به خوبی و در پاسخ به مسائل مستحدثه حفظ کرده است

فقیه ایمانی درباره روزآمدی حوزه های علمیه و ارتباط بیشتر حوزویان با دو مولفه زمان و مکان اظهار کرد: وضعیت جوامع اسلامی و غیراسلامی متفاوت شده است، ارتباطات موجب شده مسایل این گونه جوامع با سرعت بیشتری گسترش و در معرض دید عموم قرار بگیرد؛ به هر حال حوزه نیز در بطن این جوامع وجود دارد. شخصیت های علمی معمولا با بحث و تبادل نظر درباره مسایل روز مشکلی ندارند. مکتب تشیع مکتبی ریشه دار است که پیوسته با مسایل علمی و منطقی سر و کار دارد و از بحث در این باره نیز هراسی ندارد. شیعه بالندگیش را در طول زمان به خوبی و در پاسخ به مسائل مستحدثه حفظ کرده است و از پاسخ به شبهات نیز نگرانی ندارد. البته باید حساب برخی امور که پایه و اساس علمی ندارند و یا از جنبه استهزا و سرگرمی است یا به عنوان بدعت از آن یاد می شود، جدا کرد.

او تصریح کرد: بسیاری از مباحث علمی هستند که نقد شده و پاسخ مستدل می یابند.  لذا عالمی که این گونه در کارهای علمی تعمق و تفقه کند، از شبهه هراسی ندارد و بر استدلال خویش هم می ایستد، آری اصول و مبنای مکتب تشیع این گونه است.

نیازمند آن هستیم که در هر رشته متخصص داشته باشیم

ایمانی افزود: البته علوم دینی در حال حاضر به قدری وسیع شده که یک نفر به تنهایی قادر به پاسخ گویی به همه جوانب نیست و باید در هر رشته ای متخصص داشته باشیم.



قدر ایشان ناشناخته ماند و این مظلومیت همجنان ادامه دارد

فقیه ایمانی با بیان اینکه حضرت آیت الله العظمی خویی از مراجع مظلوم زمان خود بودند، گفت: مظلوم بودند به این معنا که قدر ایشان ناشناخته ماند. جنان که قبلا نیز یادآور شدم ایشان بسیار تحت فشار بودند.  دولت بعثی می خواست حوزه را قلع و قمع کند و ایشان با اتکال به خدا می خواستند حوزه را به هر نحو حفظ کنند. در این حال متاسفانه برخی تلاش هایی داشتند تا به موقعیت برجسته آیت الله خویی میان شیعیان ضربه و آسیب بزنند اما به یاری خدا در این کار موفق نشدند. ایشان مظلوم بودند. با ان منزلت علمی و تاثیرات ماندگار همین حالا هم که در یک مملکت شیعی زندگی می کنیم، مراسم یا بزرگداشتی آن گونه که متناسب شخصیت والای ایشان بوده و به  تحلیل جامع مبانی فکری و عملکردهای احتماعی ایشان بپردازد، برگزار نمی شود. در هنگام خاکسپاری نیز ایشان مظلوم بودند. از طرف دولت عراق به هیچ عنوان اجازه مراسم تشییع داده نشد و ایشان، شبانه و مخفیانه بدون حضور نزدیکانشان در حرم امیرالمومنین (ع) خاکسپاری شدند.

انتهای پیام

www.shafaqna.com