فارسی  |   English  |   العربی  |   اردو  |   Turkish  |   Pakistan  |   India  |   العراق  |   لبنان  |   Bahrain  |   البحرین  |   ورزشی  |   زندگی  |   رسانه  |   نظرسنجی  |   شیعه گراف

06 ثور 1396

شفقنا افغانستان

يكشنبه ، 3 جوزا 1394 ، 10:09

داعش در مسیر توسعه طلبی/ تحلیلی از اشپیگل

شفقنا افغانستان- آمریکایی ها ماه ها از پایان کار گروه داعش در آینده نزدیک خبرمی دادند و جان کری وزیرخارجه ادعا می کرد که داعش در حال عقب نشینی است و پرزیدنت باراک اوباما شکست داعش در آینده نزدیک را وعده می داد. در همان حال که ناظران ارزیابی های متفاوتی را ارائه می دادند، پنتاگون ادعا می کرد که داعش سی درصد از قلمرو خود را از دست داده است و همین ده روز پیش بود که ژنرال آمریکایی"توماس ویدلی" عنوان می کرد که داعش "در موضع دفاعی" قرار گرفته است. و در همان حال حمله بزرگ این گروه تروریستی در عراق و سوریه شکل می گرفت.

داعش در قدم اول شهر دورافتاده رمادی در استان انبار واقع در یکصد کیلومتری غرب بغداد را به اشغال خود درآورد. این شهر که زمانی 900 هزار نفر جمعیت داشت یکی از آخرین مناطق استان انبار به شمار می آمد که هنوز در برابر نیروهای داعش مقاومت نشان می داد. اما داعش تنها باچند صد پیکارجو و البته حداقل با ده حمله انتحاری که به وسیله خودروهای زرهی پراز مواد منفجره انجام می شد به پست های نگهبانی حمله برد و رمادی را از آن خود کرد. جهادی ها همزمان پالایشگاه بیجی را نیز مورد حمله قرار دادند، همان پالایشگاهی که تنها چند ماه پیش توسط نیروهای دولتی باز پس گرفته شده بود.

نیروهای داعش تقریبا همزمان در سوریه نیز وارد عمل شده و به شهر پالمیرا که به دلیل آن ویرانه های باستانی اش از شهرتی جهانی برخوردار است حمله برده و تا روز چهارشنبه این شهر را نیز به طور کامل اشغال کردند. و حال این وحشت و نگرانی وجود دارد که آنچه بر سر میراث فرهنگی شهرهای نمرود و نینوا در عراق آمد، در انتظار میراث فرهنگی و باستانی پالمیرا نیز باشد. داعشی ها بسیاری از میراث فرهنگی آن دو شهر عراق را ویران و اشیای موزه ها را خارج و به دمشق و یکی از پایگاه های نظامی خود انتقال دادند.

گزارش ها از پالمیرا اما تصویر متضاد و دوگانه ای را نشان می دهد یعنی هرج و مرج و ده ها سرباز کشته شده و البته صدها جنگجویی که توسط ارتش سوریه و برای جنگ علیه داعش مسلح شده اند. برخی دیگر از یک عقب نشینی تاکتیکی می گویند. یکی از شاهدان عینی که خود را ابوولید می نامد می گوید:" سربازانی که هنوز می جنگند در واقع نیروهایی هستند که موفق به فرار نشدند زیرا خودروهای نظامی پر از همقطاران آنها بود".

این که چند نفر موفق به فرار شدند مشخص نیست. یکی از ساکنان خشمگین پالمیرا می گوید:"همه دنیا فقط از ویرانه ها و آثار باستانی می گویند و هیچ کس از انسان هایی که کشته شدند صحبتی نمی کند. سربازان قبل از عقب نشینی همه افراد خانواده امام جماعت را تیرباران کردند زیرا او مخالف رژیم بشار اسد بود. ارتش هنوز بیمارستان شهر را در اختیار دارد اما نانوایی ها در اختیار نیروهای داعش است و دیگر نانی وجود ندارد. خواهش می کنم که ما را نجات دهید!".

دو حوزه گازی مهم یعنی "حایل" و "اراق" در منطقه قحطانیه واقع در چهار صد متری مرز اسرائیل نیز به تصرف داعش در آمده است و داعشی ها همچون لشگر اشباح ناگهان سر از این منطقه درآوردند. بدین ترتیب نیمی از خاک سوریه و به ویژه مناطق بیابانی آن در اختیار داعش است. با وجود بیش از 3700 حمله هوایی نیروهای ائتلاف به رهبری آمریکا که از پایان آگوست پیش آغاز شد و بیش از 8500 نیروی کشته شده و بیش از 6000 موضع ویران شده باز هم شکست داعش امری محتمل به نظر نمی رسد. البته بی تردید این گروه تروریستی به دلیل از دست دادن این نفرات و مهمات و منابع درآمد با مشکلات زیادی دست و پنجه نرم می کند. آن خلیفه خودخوانده یعنی ابوبکر البغدادی نیز بر اثر یکی از حملات هوایی به شدت مجروح  و در ماه آوریل شهر تکریت عراق از چنگال داعش آزاد شد.

اما این شکست ها و تلفات نه تنها داعشی ها را وادار به عقب نشینی نکرد بلکه این گروه خط مشی و مسیر توسعه طلبی را در پیش گرفت و درحال تحقق شعار "تحمل و توسعه" است. داعش پس از یک دوره تثبیت بار دیگر ضربات خود را آغاز کرده است. اما چگونه موفق به این کار شد؟

رهبری داعش در وهله نخست به سرعت خود را با تهدید ناشی از حملات هوایی هماهنگ کرد. این روزها در فیلم های تبلیغاتی داعش دیگر از آن کاروان های بزرگ تانک ها و ون ها و وانت ها خبری نیست بلکه نیروهای این گروه با خودروهای عادی و تاکسی رفت و آمد می کنند و سلاح های سنگین خود را شب ها و به وسیله خودروهای شخصی انتقال می دهند. شاهدان عینی در سوریه و عراق نیز این مساله را تأیید کرده اند.

در مرحله بعد و در تحولی دیگر بر اساس فیلم های انتشار یافته می توان گفت که داعش بر خلاف گذشته نه تنها رهبران و سران خود را مخفی نمی کند بلکه در هر حمله ای سران محلی و امرای خود را به همراه دارد وبه این ترتیب نشان می دهد که از حمایت و پیروی قبایل و عشایر محلی برخوردار است.

بخش تبلیغاتی داعش تقریبا هر چند روز یک بار فیلمی جدید را به نمایش می گذارد و در همه این فیلم ها صحنه هایی مشابه وجود دارد یعنی شیوخی که با نفیس ترین جامه های خود در مقابل پرچم داعش رژه رفته و با خلیفه خودخوانده بیعت می کنند. تا به امروز قبایل سوری سنجاره ،بوحسونی و فرج از استان حسکه و بکیر از دیرالزور، بوجابر، صناده ، افادله، بوساریا و بقره از رقه به داعش پیوسته اند. در عراق نیز قبایل قدرتمندی مانند شمار ، اقیده و مشهدانی تحت پرچم داعش قرار گرفته اند. علت اصلی پیوستن این قبایل افزون بر وعده های پول و قدرت ، وحشت از انتقام این گروه تروریستی است. چنانچه این قبایل جوانان خود را برای جنگ در کنار داعش آماده کنند، نه تنها تحت امر داعش به شمار نمی آیند بلکه خود یکی از ستون ها و همراهان این جنگ محسوب خواهند شد .

آنجه در عراق اتفاق افتاد بیش از همه حاصل اختلاف ها میان قبایل سنی و شبه نظامیان شیعه بود. و همین ترس را می توان سومین عامل قدرت شکست ناپذیر داعش عنوان کرد. زیرا با توجه به این اختلاف ها در عراق و سوریه داعش می تواند یکی از اضلاع مثلثی باشد که از یک ضلع حمایت و علیه ضلع سوم می جنگد و بدین ترتیب ضلع سوم نابود می شود. این وضعیت با اختلاف ها البته نه تنها برای داعش بلکه گاه برای دولت ها نیز سودمند بوده است.

داعش برای پرزیدنت بشار اسد حکم یار ناخواسته ای را دارد که می تواند جنگ علیه شورشیان سوریه را برای وی آسان کرده و چهره او را درخارج ترمیم کند و از اسد چهره کسی را به نمایش بگذارد که علیه همان کسانی می جنگد که مردم را گردن می زنند و کشتار های جمعی به راه می اندازند و البته داعش نیز از همین ویژگی برای اشغال پالمیرا استفاده کرد.

شهر پالمیرا از همه جهت به اصطلاح در محاصره سه پایگاه از بزرگترین پایگاه های نیروی هوایی سوریه قرار دارد و این پایگاه ها در واقع محل استقرار مدرن ترین جت های جنگنده سوریه به شمار می رود. با این وجود داعش توانست به این منطقه نفوذ و از سمت شمال غربی پالمیرا خود را به تپه های شهر و به منطقه بیابانی و بی دفاع آن برساند. در سال 2014 داعش و نیروی هوایی سوریه به صورت همزمان و در یک منطقه طی عملیاتی که بسیار شبیه به یک حرکت مشترک نظامی بود، نیروهای شورشی در غرب را از این منطقه بیرون رانده بودند. اما جهادی ها به محض آن که به اندازه کافی قدرتمند شدند علیه نیروهای رژیم دمشق وارد عمل شده و پالمیرا را به اشغال خود درآوردند.

داعش در عراق از اختلاف میان دولت منتخب شیعه و اهل سنت این کشور درجهت قدرتمند تر شدن خود استفاده ابزاری می کند. رهبران داعش بر این عقیده اند که چنانچه نیروهای سنی عراق به این گروه بپیوندند بی تردید در زمره تروریست ها تلقی خواهند شد و از مناطق تحت نفوذ خود رانده می شوند، درست همان اتفاقی که در آغاز سال جاری و در استان دیاله افتاد.

در مورد رمادی نیز قدرت داعش به تنهایی تعیین کننده نبود بلکه ضعف مدافعان فراموش شده شهر به نفع این گروه تروریستی تمام شد. نیروهای سنی پلیس و گروه های وابسته به برخی قبایل از شش ماه پیش حقوقی دریافت نکرده بودند. "عیسی ال الوانی" سرهنگ پلیس رمادی در بحبوحه جنگ بر سر این شهر به روزنامه واشنگتن پست گفت:" بارها از دولت خواستیم که اسلحه و نیروهای کمکی برای ما ارسال کند. اما هیچ اتفاقی نیافتاد". این نیروها در نهایت با کمک های مالی بازرگانان محلی موفق به تهیه کلاشنیکف و مهمات از بازار سیاه شدند. و اگر چه در آخر و در جنگی چند روزه از نظر شمار نفرات بر دشمن تفوق داشتند اما از نظر نظامی شکست خوردند. یکی از افسران فراری می گوید:" ما با تفنگ و تپانچه می جنگیدیم اما نیروهای داعش زره پوش و مواد منفجره و حمله کنندگان انتحاری در اختیار داشتند".

از یک سال و نیم پیش وضعیت نگران کننده  شهر رمادی برای همه روشن بود و از ماه ها قبل نمایندگان پارلمان عراق در مورد تسلیح نیروهای مدافع و سنی مذهب این شهر بحث و تبادل نظر می کردند. اما حیدر العبادی نخست وزیر جدید بنابر ملاحظاتی نسبت به این مساله مهم توجه نشان نمی داد. به باور او نیروهای شیعه عراق هرگز از یاد نخواهند برد چگونه در ماه ژوئن سال گذشته هزاران سنی مذهب ساکن موصل ، تکریت و انبار در حالی که پرچم های داعش را به اهتزاز در آورده بودند در عرض چند روز مناطق بزرگی از کشور را در اختیار گرفتند. درکمال تأسف باید گفت که دیوار بی اعتمادی میان دو شاخه اصلی مذهبی در عراق بی نهایت بلند است.

هنگامی که چند هفته پیش نمایندگان جمهوری خواه کنگره آمریکا از لزوم تسلیح نیروهای سنی انبار گفتند نیز از هر سو مورد انتفاد قرار گرفتند. شخص حیدر العبادی ضمن مخالفت با این طرح از قول افراد با نفوذ عراق گفت که آمریکا قصد تجزیه این کشور را دارد. مقتدی صدر نیز آمریکا را تهدید به جنگ مسلحانه کرد. از قرار معلوم سران عراق به این مساله توجه ندارند که این کشور از زمان حمله داعش به صورت دوفاکتو کشوری تجزیه شده به حساب می آید، کشوری که یک سوم از مساحت آن تحت اشغال یک ارتش تروریستی است.

یکی از سخنگویان ائتلاف شبه نظامیان شیعه موسوم به "حاشد شعبی" اعلام کرد که سقوط رمادی امری نامحتمل است و آنها از سوی حیدر العبادی مأموریت دارند که با سه هزار نیروی مجهز به سلاح های سنگین این شهر را باز پس گیرند. از سوی دیگر شیوخ انبار در دو راهی پیوستن به داعش یا همراهی با شبه نظامیان شیعه قرار گرفته اند و از قرار معلوم گزینه دوم را ترجیح می دهند. شیخ "سعدون العیان" یکی از شیوخ رمادی می گوید:" ما از هرکمکی برای جنگ علیه داعش استقبال می کنیم. اما تقاضا داریم که بلافاصله پس از بیرون راندن داعش دوباره عقب نشینی نکنید".

منبع: اشپیگل

ترجمه:محمدعلی فیروزآبادی- شفقنا

انتهای پیام

www.afghanistan.shafaqna.com